wtorek, 8 stycznia 2019

Sapiens. Od zwierząt do bogów - Yuval Noah Harari, czyli marzę o tym, żeby w szkołach...

Krótka historia ludzkości. Ba, że skrócona to raczej wada, a nie zaleta, bo takich opowiadaczy to by się chciało słuchać i słuchać. A potem z nimi dyskutować. I to jest właśnie siła moim zdaniem tej książki: w sposób fantastyczny (i po łebkach, czyli skrótowo) autor potrafi opowiadać, jednocześnie zmuszając do pracy nasze umysły, wyobraźnię, krytyczne myślenie.
Rzadko kiedy książki popularno-naukowe zajmują szczyty list bestsellerów, w dodatku mamy przecież do czynienia ze wznowieniem tego tytułu. Zasługuje jednak na różne pochwały. Nie dlatego, że coś nowego wnosi do nauki, jest odkrywczy, ale za pasję z jaką to jest napisane, styl oraz ogromną wszechstronność. Opowiadać o historii, łącząc jednocześnie ją z ekonomią, filozofią, biologią, naukami społecznymi, pewnie nie każdy potrafi. Za to brawa ogromne. A zawartość?

poniedziałek, 7 stycznia 2019

Narodziny gwiazdy, czyli między artystą, a produktem

Dziś w nocy Złoty Glob za piosenkę, pora więc napisać notkę o "Narodzinach gwiazdy". Przyznam się do tego, że łezka mi się na tym filmie zakręciła. Niby dość banalna historia, ni to romans, ni to melodramat, ma w sobie jednak sporo elementów, które wyróżniają tą produkcję z masy innych.
Najjaśniejszym z nich jest... Lady Gaga. Cholera, przeszło mi to przez gardło. Niby słyszałem sporo informacji, że zagrała świetnie, że nie ma co jej postrzegać jedynie przez to co ukazuje się o niej w mass mediach (a lubiła szokować), nie spodziewałem się jednak, że zobaczę w niej tyle naturalności i szczerości. Może odnalazła w tym scenariuszu kawałek siebie?

niedziela, 6 stycznia 2019

Bette & Joan, czyli boginie i wiedźmy

Konflikt dwóch gwiazd Hollywood: Bette Davis i Joan Crawford jest obrośnięty taką legendą, że stał się inspiracją do powstania książek, serialu, sztuki teatralnej. Tekst Antona Burge przetłumaczony przez Michała Ignara, postanowił wyreżyserować na deskach Teatru Druga Strefa Sylwester Biraga. O tej najnowszej grudniowej premierze dla Notatnika w dialogowanej recenzji z M.

MaGa: Kiedy naprzeciw siebie stają dwie silne osobowości na łączach między nimi zapewne dojdzie do iskrzenia. Łatwo sobie wyobrazić co się dziać może gdy tymi osobowościami są dwie gwiazdy pierwszej wielkości z dwóch największych wytwórni amerykańskich, które całe swoje życie zawodowe walczyły ze sobą o palmę pierwszeństwa w hollywoodzkich rankingach… Bette Davis (Warner Bros.) i Joan Crawford (MGM).

sobota, 5 stycznia 2019

Purpurowe rzeki, czyli niby francuski, a niemiecki

Ciekawostka. Najpierw były powieści Jeana-Christophe'a Grangé, potem był film kinowy z Jeanem Reno, a teraz mimo, że akcja osadzona jest we Francji, wszyscy mówią po francusku, otrzymujemy serial niemiecki. To akurat zaliczam jednak na plus. Bo gdyby na siłę robić z detektywa Pierre'a Niémansa robić Niemca, było dziwnie. Nie znam powieści, więc nie wiem, która produkcja bliższa jest oryginałowi, zmieniła się płeć pomocnika, nawet jego umocowanie prawne (teraz to specjalna jednostka unijna do spraw zbrodni), a to co zostało, to chyba jedynie obawa przed psami, jakiś uraz, który wychodzi w jednym z odcinków.
Każdy z nich to inna sprawa, a to co je łączy to jakieś prywatne relacje między detektywem i pomagającą mu panią porucznik. No i tematyka: sprawy wyjątkowo tajemnicze, w których za każdym razem pojawia się wątek religijny, jakichś rytuałów, sekretów z przeszłości.

Macocha - Petra Hůlová, czyli szczere i ekshibicjonistyczne

Petra Hulowa, Macocha
Gdy pisałem jakiś miesiąc temu o książce "Krótka wymiana ognia" Rudzkiej
napisałem, że miałem kłopot z jej odbiorem, jej stylem i treścią. I oto trafiło w moje ręce coś podobnego, tym razem jednak czytało mi się dużo lepiej, pozostawia też dużo więcej przemyśleń. Może to kwestia młodszej bohaterki, trochę innych problemów jakie powieść porusza. Ale to ciekawe, że rzecz napisana po polsku, czyta się gorzej niż tłumaczenie. Widać jak wielką rolę może mieć praca tłumacza. Julia Różewicz (Wydawnictwo Afera) już nie raz zachwyciła mnie swoim profesjonalizmem. Przy Hůlovej (a przecież to nie pierwszy tytuł wydany u nas i przez nią tłumaczony), bardzo mocno wychodzi jak mocno trzeba się napracować i włożyć w to własne serce, by oddać wszystkie zabawy językowe autorki, słowa przekręcane, piętrowe porównania i surrealistyczne obserwacje. Jak klikniecie link powyżej znajdziecie recenzję książki "Plastikowe M3", gdzie sporo sformułowań kręciło się wokół seksu i narządów. Tym razem nie jest tego aż tak dużo, ale to nie znaczy, że "Macocha" jest książką grzeczną i poukładaną. Wręcz odwrotnie, szaleństwa tu nie zabraknie.

piątek, 4 stycznia 2019

Sekretne życie pszczół, czyli ciekawe czy książka lepsza


O książce było głośny chyba dwa lata temu, ale jakoś nie załapałem się wtedy na lekturę i nie mam jej na półce. Teraz trochę żałuję, bo po obejrzeniu filmu, pewnie nie będę miał już takiej frajdy. Wszystko co mogło być jakąś zagadką, tajemnicą, jest już odkryte, może kiedyś jednak będę miał okazję sprawdzić czy powieść jest tak uproszczona jak film. Pewnie nie, bo to na ekranie starając się wydobyć z widza emocje, twórcy mają taką tendencję. Szczególnie gdy to kino amerykański. Dobrzy, źli, a jeżeli fabuła ma dotyczyć m.in. segregacji rasowej, to od razu będzie wiadomo kto ma być tym dobrym, a kto złym. Powiedziałem złym? Potworem najgorszym... Ech, gdyby to wszystko było takie proste i oczywiste.

czwartek, 3 stycznia 2019

Morderstwo na święta - Francis Duncan, czyli trup pod choinką

Nie spotkałem się dotąd z cyklem powieści detektywistycznych o Mordecaiu Tremaine, czytają "Morderstwo na święta" miałem jednak nieodparte wrażenie, że to nie jest pierwsza powieść tego autora, że musi być jakiś rozbudowany cykl, w którym rozwiązuje on różne sprawy. Za sprawienie takiego wrażenia, chciałem nawet za sugerowanie, że to nie pierwsza sprawa, dać prztyczka w nos, bo gdy widzisz potem, iż nic więcej nie ma na rynku, zawód jest spory. To jednak nie jest kwestia autora, a wydawcy, który mam nadzieję, że postara się udostępnić nam kolejne tomy cyklu. Mordecai Tremaine przedstawiony tu jest jako detektyw amator, którego od czasu do czasu o pomoc prosi policja, a głośne sprawy przyniosły mu sporą popularność. A tu okazuje się, że na wcześniejsze/późniejsze sprawy trzeba czekać. 
Zabawne, że sam bohater jest jakby troszkę niedookreślony, ni to starszy już pan, zachowuje jednak sporą energię, a monokl jest chyba bardziej rekwizytem niż koniecznością. Nie sądzę, żeby takie drobiazgi jak jego spostrzegawczość, przy niby słabym wzroku były niedopatrzeniem autora. Kolejną ciekawostką jest moja trudność w umieszczeniu w czasie akcji powieści. Chwilami wydawało się to dość współczesne, a różne sygnały świadczące, że może niekoniecznie, można tłumaczyć upodobaniem pewnych środowisk w Wielkiej Brytanii do tradycji i konwenansów. Ostatecznie jednak stwierdzam, że to znowu pewnego rodzaju zmyłka. Historia jest jak najbardziej klasyczna, w duchu kryminałów Agaty Christie i właśnie w czasach przedwojennych lub tuż po wojnie autor (urodzony zresztą w roku 1914) ją osadził.

środa, 2 stycznia 2019

Czarny Mag. Pierwszy rok, czyli wzdycha i walczy

Dziewiąty rok Notatnika czas rozpocząć. A skoro w ubiegłym roku nie wszystko się zmieściło, to pora na zaległości: najpierw książkowe, ale w tym tygodniu też jeden teatr i pewnie również film. Zaczynam nietypowo, bo od młodzieżówki. Córka zabudowała sobie już kilka słupków z IKEI książkami, a na widok co ładniejszej okładki, ciekawych zapowiedzi, za każdym razem próbuje naciągnąć mnie na kolejne zakupy. I nie chce ich w odróżnieniu ode mnie oddawać. Ciekawe kiedy ją te tomy zasypią.
To właśnie od niej z półek ściągnąłem pierwszy tom Czarnego Maga. Uroboros ma niezłą rękę do różnych serii, więc czemu nie spróbować? Young Adult jest troszkę schematyczne, obojętnie czy wykorzystuje scenerię w stylu fantasy, czy współczesną. Ale czyż uwielbiany przeze mnie Harry Potter nie był podobny? Tyle, że teraz z powodu tego, że czyta głównie płeć piękna, bohater musi być kobietą, a dla nastolatków oczywiście ich rówieśniczką. Co dalej. Fajnie jest rozegrać jakiś motyw związany z odkrywaniem swojej przeszłości/siły/umiejętności, droga do tego powinna być usiana wybojami, ale charakter/upór/pomoc przyjaciół pomagają wszystko przetrzymać. Liczy się cel, a nim może być w zależności od fantazji autora/autorki ratowanie miasta/kraju/świata przed wrogiem z zewnątrz/wstrętnym dyktatorem/złem wcielonym itd. Do tego dodajcie koniecznie sporą ilość dylematów sercowych, zmiany w postrzeganiu kogoś kto wydawał się wrogiem/przyjacielem, jakiś element prześladowań przez rówieśników... I oto możesz ruszać na podbój list przebojów czytelniczych. Wymądrzam się tak jakby to było takie proste. Ale przecież nielicznym udaje się przejść drogę od fanfików w sieci i opowiadań w zeszytach, do swojej powieści i zachwytów młodych ludzi. Trzeba jednak umieć wykorzystać te wszystkie elementy, by stworzyć z nich coś co wciąga czytelnika, zaciekawia na tyle, że ma się ochotę kupić kolejne tomy.
No więc Rachel E. Carter potrafi w te klocki.

poniedziałek, 31 grudnia 2018

Obejrzane 2018, czyli trzy, dwa, jeden, akcja!

Ostatnia notka w roku 2018. Udało się ósmy rok z kolei napisać tyle wpisów co dni w roku. Szalone to, ale zamierzam to kontynuować. Co prawda wkrada się sporo bałaganu ostatnio, niektóre wpisy są dość skromne, inne to zaledwie szkice. Może kiedyś będzie chwila, by to uporządkować. Na razie spis obejrzanych zrobiony na roboczo, czyli jeszcze bez dat produkcji i tytułów oryginalnych. Ale jest. 149 obejrzanych i opisanych filmów i seriali. A gdyby ktoś miał ochotę sprawdzić jak to wyglądało w poprzednich latach, to niech wbija tu.
Nadal podstawowym źródłem dla mnie jest tv, do kina chodzę nieregularnie i pewnie przegapiam sporo nowości, do Netflixa nie mam dostępu, ale powolutku zaczynają do mnie docierać stamtąd niektóre rzeczy. Co było najciekawszego dla mnie w tym roku? A co dla Was? 

niedziela, 30 grudnia 2018

Dom, który zbudował Jack, czyli to jest chore panie Von Trier

Jakoś na początku nowego roku ten film pojawi się oficjalnie w kinach, ale chyba już teraz warto ostrzec wszystkich, którzy zastanawiają się nad wybraniem się do kina. Lars Von Trier dla miłośników kina to nazwisko, które kojarzy się z kontrowersjami, nie dziwne więc, że i jego najnowszy film je wywołuje.
I prawdę mówiąc nie wiem za bardzo co o nim myśleć, jak się do niego ustosunkować. Przecież lubię czarny humor, nie unikam przemocy na ekranie, ba - nawet czasem zdarza mi się czerpać sporą frajdę z oglądania jakiś pokręconych pomysłów z psychopatami w roli głównej. A jednak w wypadku "Domu, który zbudował Jack" stwierdzam, że chyba moje granice tolerancji dla takich obrazów zostały przekroczone.

sobota, 29 grudnia 2018

Przeczytane 2018, czyli niby dużo, a jednak niedosyt

Po podsumowaniu teatralnym i muzycznym, pora na kolejne, tym razem czytelnicze. 121 tytułów. Niby dużo, ale wiecie co? Sporo jest we mnie jakiegoś niedosytu. Może wynika on z tego, że stosy do przeczytania wcale nie maleją, że leżą na nich tytuły, które bardzo kuszą, a nawet takie, które znalazły się na listach z podsumowaniami o innych? Wiadomo, że pewnym wyjściem byłoby zdecydowanie się na czytanie jedynie rzeczy ambitnych, selekcję rzeczy do recenzji (i tak mam wrażenie, że to robię), ale co ja na to poradzę, że lubię czasem coś lżejszego i czytam po kilka tytułów na raz.





Pełną listę znajdziecie na dole, a jakby podsumowanie poprzedniego roku i wcześniejszych znajdziecie tu. Udało się zaktualizować też listę wszystkich przeczytanych. Przy 365 notkach w roku nie jest to proste, ale dałem radę. Widzę, że przy niektórych tytułach pisałem po łebkach, niektóre muszę pouzupełniać, to zostawiam sobie jednak na inny czas. Nie znajdziecie na liście notek pisanych przez M. a było ich trochę. Co zrobić - podsumowania zawsze są subiektywne. Może namówię ją, by napisała o swoich ulubionych z tego roku?
Nie jest to na pewno próba podsumowania roku wydawniczego - czytam przecież nie tylko nowości i nie ograniczam się do egzemplarzy recenzenckich. To notki zebrane z roku po prostu tego co było w czytaniu. Przejdźmy do konkretów.

piątek, 28 grudnia 2018

Raport z północy - Andrzej Pilipiuk, czyli niewolnik co zerwał się z łańcucha

Jutro podsumowanie tego co przeczytane w roku 2018, ale dorzucam jeszcze jedną książkę do kolekcji. W sumie wyszło ich chyba 121.
Szkoda tylko, że ta ostatnia, o której piszę, była sporym rozczarowaniem. Pilipiuka czytuję od lat, lubię, choć przyznam szczerze, że niektóre rzeczy Wielkiego Grafomana mnie rozczarowywały, zbyt wiele było tam schematów i powtórzonych pomysłów. Czegoś takiego jednak się nie spodziewałem. Coś co jest reklamowane jako podróż do wnętrza Andrzeja Pilipiuka, możliwość lepszego poznania autora i jego marzeń, to pisane na kolanie gawędy pełne wspomnień i marudzenia na tematów poprzedniego systemu, zagłady jaką niosą imigranci oraz garść ciekawostek ze Skandynawii.

Kto napisze naszą historię, czyli nie zapomnijcie

Nie wiem w ilu kinach będzie ten dokument wyświetlany, ale zainteresowani tematem niech się rozglądają. Nancy Spielberg (nazwisko nie jest przypadkowe - to siostra) i Roberta Grossman tworzą filmowy pomnik dla ludzi, którzy tworzyli projekt Oneg Szabat. Nic Wam to nie mówi? A tematem warto się zainteresować. Emanuel Ringelblum gdy Niemcy zaczęli tworzyć getto w Warszawie i na siłę gromadzić tam Żydów nie tylko z miasta, ale z całej okolicy, postanowił w jakiś sposób dokumentować to w jaki sposób są łamane prawa człowieka, jak odbiera się godność jego narodowi. Poprosił o pomoc, najpierw kilka osób, a potem w projekcie uczestniczyło ich ponad 60. Zbierali nie tylko świadectwa, to co usłyszeli od innych, czego sami byli świadkami, ale z czasem również wszystkie ślady dotyczące życia w getcie: plakaty, obwieszczenia, rysunki. To wszystko było ich sposobem na walkę w podziemiu - by Niemcom nie udało się wszystkich wymordować, zacierając wszelkie ślady, by ich kłamstwa, jak choćby te, że mur miał chronić miasto przed epidemią tyfusu, wyszły na jaw. Sami chcieli pisać swoją historię, a nie umierać bezradnie, skazani na zapomnienie.